مدتها بود قصد داشتم در خصوص ادامه تحصيل در خارج از كشور مطلب بنويسم ولي هر بار به دليلي فرصت انجام اين كار از بين مي رفت . امروز بالاخره دست به كي بورد شدم .
عده زيادي از كساني كه براي ادامه تحصيل به خارج از كشور مسافرت يا مهاجرت كرده اند معتقدند كه تحصيل در خارج از كشور شروع يك زندگي دشوار است . شايد اين مطلب هميشه درست نباشد اما در اغلب موارد مصداق دارد. در واقع خروج از كشور براي ادامه تحصيل نوعي مهاجرت كوتاه مدت است.
كساني كه قصد ادامه تحصيل در خارج از كشور را دارند به نكات زير توجه داشته باشند:

۱- دلايل و انگيزه هاي ادامه تحصيل ( به خصوص براي جوانان ايراني )
ابتدا چند سئوال كليدي را مطرح مي كنم : 
۱- چرا قشر جوان در كشور ما اينهمه متقاضي ادامه تحصيل علاقه مند هستند؟
۲- آيا درصد اين تعداد متقاضي به نسبت ساير كشورها طبيعي است يا نه؟
۳- آيا هدف واقعي از ادامه تحصيل بين متقاضيان افزودن به بار علمي و توشه ي دانش است؟
۴- آيا در بين مردم ساير كشورها همين ميزان علاقه مندي به ادامه تحصيل وجود دارد ؟
 
پاسخ دقيق به اين سئوالات نيازمند مطالعات آماري و بررسي است كه امكان آن لااقل براي من وجود ندارد.با اين حال سعي مي كنم با معلومات فعلي در خصوص اين سئوالات بحث كنم .
در خصوص سئوال اول بايد گفت در اينكه ايرانيان مردماني دانش دوست هستند شكي نيست ؛ اما شرايط نامناسب اقتصادي و عدم امنيت شغلي يكي از مهمترين انگيزه ها است .به گونه اي بسياري از جوانان سعي دارند با ارتقاء مدرك تحصيلي خود ، به جايگاه كاري مطمئن تري دست يابند.مدرك گرايي به جاي كارايي نيز به اين موضوع دامن زده است .
داشتن مدرك تحصيلي بالاتر بسياري از جوانب زندگي ايراني ها را تحت تاثير قرار داده است .ازدواج ، ترفيع شغلي ، يافتن جايگاه شغلي ديگر و افزودن به منابع درآمد مالي را مي توان در اين بين برشمرد .
در اين در حالي است كه شخصاً شاهد بوده ام در بسياري موارد در دانشگاههاي داخل در سطح كارداني و كارشناسي، دانشجو با اجبار خانواده و يا گريز از سربازي و بدون كمترين انگيزه در حال تحصيل است.
من چنين شرايطي را در مالزي كمتر ديده ام . يعني كسي كه دردانشگاه درس مي خواند بنا به علاقه ي خود و نياز دروني به دنبال تحصيل ست و دانشگاه رفتن تنها راه كسب درآمد نيست و باعث فخر نمي شود.لذا اين نسبت متقاضي در ساير كشورها كمتر ديده مي شود .
همين شرايط اجتماعي باعث شده است نسبت متقاضيان به ادامه تحصيل به كل جامعه افزايش يافته و معضل كمبود فرصت هاي شغلي تخصصي را براي كشوري كه جهت اشتغال برنامه ي موفقي را اجرا نكرده است ، به همراه بياورد . به اين ترتيب پاسخ سئوالات ديگر هم داده شد .

۲- دلايل ادامه تحصيل در خارج از كشور
 آيا ادامه تحصيل در مقاطع عالي ( فوق ليسانس و دكتري ) در داخل كشور امكان پذير نيست ؟
اعتراف مي كنم با تمام تلاشي كه در داخل كشور براي جذب متقاضيان ادامه تحصيل صورت گرفته است ، ظرفيت پذيرش موسسات آموزش عالي در سطوح فوق الذكر براي جذب دانشجويان كافي نيست .به عنوان مثال چندي پيش شنيدم كه يكي از دوستانم در سطح فوق ليسانس يك رشته ي فني و مهندسي در دانشگاه پيام نور در حال تحصيل ، آن به صورت غير حضوري است . همه مي دانيم كه ماهيت رشته هاي رشته هاي فني و مهندسي به گونه اي است كه نيازمند كارگاه ، آزمايشگاه و تجهيزات كمك آموزشي است . تصور كنيد يك مهندس برق قدرت بدون اينكه نمونه ي پستهاي فشارقوي برق را ديده باشد و تنها بر اساس شكل آنها در كتابها فارغ التحصيل شود . كارايي او در دنياي واقعي چقدر است ؟ و همين طور رشته هايي مثل كامپيوتر ، صنايع و ... . بگذريم.
با وجود اضافه شدن ظرفيت دنشگاههاي سراسري – آزاد – پيام نور و ... در سطح كارشناسي ارشد من شاهد هستم كه بسياري از دانشجوياني كه در حال حاضر در مالزي مشغول تحصيل هستند ، در اين مقطع درس مي خوانند . آيا امكان قبولي آنها در داخل كشور وجود ندارد؟ به نظر من مهمترين دليل خروج از كشور دسترسي به امكانات آموزشي بالاتر ، سطح علمي بهتر ، زبان انگليسي و نزديك بودن شهريه آنها به شهريه دانشگاههاي داخلي است . شخصاً شاهد بوده ام كه چگونه بسياري از دانشجويان متاهل به دور از خانواده در خارج از كشور در حال ادامه تحصيل هستند .
دليل ديگر ادامه تحصيل در خارج از كشور مهاجرت است .يعني همه دانشجويان مشغول به تحصيل در خارج از كشور قصد بازگشت به ايران را ندارند .آنها به مالزي و يا كشور تحصيلي خود مانند دروازه اي براي مهاجرت به كشورهاي مهاجر پذير ديگر نگاه مي كنند .تعداد افرادي كه پس از فارغ التحصيلي از مالزي به استراليا ، كانادا و ... مهاجرت كرده اند كم نيستند .
 
۳- دلايل انتخاب مالزي به عنوان كشور مورد نظر براي ادامه تحصيل
 اولين سئوالي كه مطرح مي شود اين است كه آيا مالزي بهترين گزينه براي ادامه تحصيل است ؟ مطمئناً خير. دلايل آن را در بخش مشكلات مشكلات ادامه تحصيل در مالزي خواهيد خواند .با اين حال دلايل زير باعث شده است بسياري از دانشجويان دانشگاههاي مالزي را براي ادامه تحصيل انتخاب كنند :
۱- هزينه يكي از مهمترين فاكتورهاست .زيرا بسياري از دانشجويان با هزينه ي شخصي خود در اينجا مشغول به تحصيل هستند . هزينه هاي زندگي و شهريه ي دانشگاهها در مالزي كم و بيش مشابه ايران بوده و يا اندكي بيشتر است و اين موضوع باعث شده است مالزي  طي چند سال گذشته بيشترين مخاطب را به خود جلب كند . ( داخل پراتز عرض كنم كه اين در حالي است كه تقريباً همه ي دانشجويان عرب و حتي از كشوهاي آفريقايي مانند اتيوپي و ...به صورت بورس با دريافت مخارج بر حسب دلار از كشور مطبوع خود در اينجا درس مي خوانند كه براي كشور ما با آن منابع سرشار باعث تاسف است .اين مطلب را تقريباً همه ي انشجويان ايراني حاضر در اينجا مي دانند)
 ۲- نزديك بودن دين – فرهنگ و امنيت اجتماعي قابل قبول .
۳- جايگاه كشور مالزي در بين كشورهاي در حال توسعه و نزديك به تكنولوژي روز .
 
 غير از مالزي كشوري مانند هند نيز در دسترس است . ولي مدتي است كه متقاضيان ايراني ( به خصوص كساني كه مدرك زبان ندارند) در اخذ پذيرش از هند دچار مشكل شده اند .علاوه بر اين پايين بودن سطح عمومي بهداشت نيز از مشكلات ديگر ادامه تحصيل در شبه قاره است . البته دانشجويان ايراني در حال تحصيل در اوكراين ، تركيه ، استراليا ، كانادا و اخيراً كشورهاي حوزه ي خليج ... نيز كم نيستند .

۴- هزينه هاي ادامه تحصيل در مالزي
هزينه هاي ادامه تحصيل در خارج از كشور را مي توان به دو دسته ي زير تقسيم بندي كرد:
۱- هزينه هاي مالي : منظور هزينه هايي ريالي است كه دانشجويان براي ادامه تحصيل در خارج از كشور بايد پرداخت كنند . تجربه ي من نشان داده است كه اغلب دانشجوياني كه در مالزي درس ميخوانند با هزينه ي شخصي خود (Self finance) مشغول تحصيل هستند . يكي از سئوالاتي كه اغلب متقاضيان ممكن است از خود بپرسند اين است كه هزينه ي واقعي تحصيل در كشوري مثل مالزي ماهيانه چقدر است؟ در پاسخ بايد گفت كه تجربه ي اغلب دانشجويان ثابت كرده است كه هزينه هاي واقعي اقامت و تحصيل در مالزي بيشتر از آن چيزي است كه از طرف سايتهاي اينترنتي براي جلب دانشجو اعلام مي شود . با وجود اينكه هزينه هاي واقعي به سبك زندگي افراد برمي گردد اما اغلب اجناس در اينجا از ايران گرانتر است . با يك نگاه واقع بينانه بايد گفت بسياري از دانشجويان متاهلي كه در اينجا مشغول به تحصيل هستند در سال بيش از ده ميليون تومان هزينه مي كنند كه با در نظر گرفتن شهريه دانشگاه اين رقم چيزي حدود دوازده ميليون تومان خواهد شد(بدون فرزند) . زيرا بسياري از هزينه هاي ضروري توسط شركتها ي اخذ پذيرش به درستي اعلام نمي شود . يكسري از اين هزينه هاي مستتر شامل مواردي مانند: بليط رفت و برگشت به ايران (حداقل سالي يك بار) - وديه اوليه مسكن – اياب و ذهاب – سرويس و شهريه مدرسه – هزينه ي ماهيانه ي تلفن و اينترنت كه بسيار هم بالاست – خريد وسايل منزل و ... مي باشد . اين رقم براي دانشجويان مجرد بين ۶ تا ۹ ميليون تومان در سال خواهد بود(البته براي يك زندگي كاملاً معمولي). اين در حالي است كه براي اغلب دانشجويان در حال تحصيل در اينجا امكان دريافت كمك هزينه از سوي دانشگاه به ويژه در دوره ي كارشناسي ارشد ميسر نمي باشد .
۲- مشكلات روحي:يكسري از دانشجويان به دليل دوري از خانواده و كشور در همان ماههاي اوليه دچار بحران يا افسردگي مي شوند ( به ويژه خانمها) . اين موضوع را در ابتدا من خيلي زودگذر و ساده تصور ميكردم ولي تجربه باعث شد نظرم عوض شود . اين مشكلات روحي هم ي مسائل روزمره حتي درس خواندن را تحت تاثير قرار مي دهد .همين مسائل باعث مي شود بسياري در زندگي مشترك با هم خانه هاي خود دچار مشكل شوند .زيرا سليقه هاي افراد كاملاً مختلف است و آستانه ي تحمل افرادممكن است كاهش يابد . مسائلي مانند ضعف در زبان انگليسي ، ضعف در برقراري ارتباط مناسب با استادان براي پيشبرد اهداف آموزشي و ...نيز در همين مقوله قابل تامل هستند.

۵- كسب منابع اطلاعاتي موثق :
از اونجايي كه امكان پرداختن به تمام جزئيات تحصيل در خارج از كشور در قالب يك پست وجود ندارد ، به متقاضيان توصيه مي كنم به منابع كامل تر در اين زمينه مراجعه كنند. اين منابع ، اطلاعاتي از قبيل: نحوه يافتن دانشگاه مناسب ، نحوه تنظيم پروپوزال –گرفتن توصيه نامه از اساتيد- انتخاب رشته – اقدام كردن براي اخذ پذيرش – اخذ مدرك زبان و ... را در اختيار شما قرار ميدهند. سئوالات مشترك بين متقاضيان عبارتند از:
چگونه از دانشگاهي در مالزي پذيرش بگيريم؟
چگونه فرم درخواست پذيرش دانشگاه مربوطه رو به دست آوريم؟
دانشگاه ها براي ارسال پذيرش معمولا چه مداركي مي خواهند؟ 
چگونه تضمين مالي بگيريم؟
مدارك لازم براي دريافت رواديد تحصيلي كدامند؟
چقدر طول مي كشد تا رواديد تحصيلي صادر شود؟
ثبت نام در دانشگاه در چه تاريخهايي انجام مي شود؟
هزينه ثبت نام چقدر است؟
زندگي دانشجويي در مالزي چقدر هزينه دارد؟

يكي از اين منابع كه مي توانيد آن رو از اينجا دانلود كنيد در واقع فايل PDF سي صفحه اي حاوي راهنماي اخذ پذيرش از دانشگاههاي آمريكا و كانادا ست كه توسط عده اي از دانشجويان دانشگاه صنعتي شريف تهيه شده است.
نسخه ي جديدتر اين منبع را مي تونيد از اينجا دريافت كنيد . در صورتي كه به دنبال منبع كلي تري مي گرديد، خواندن كتابهاي مرتبط مي تواند پاسخگوي بسياري از سئوالات شما باشد.

۶- بهبود وضعيت زبان انگليسي و مهارت كار با كامپيوتر و برنامه هاي مرتبط با رشته
عدم تسلط به زبان انگليسي هم يكي ديگر از مشكلاتي است كه متقاضيان با آن مواجه هستند . شايد يكي از مهمترين دلايل آن هم ناكارآمد بودن سيستم آموزش زبان انگليسي در سطح آموزش و پرورش باشد ( شروع ديرهنگام آموزش در كودكان - ساعات كم آموزشي – كتابهاي آموزشي نامناسب – تكيه بر گرامر به جاي مكالمه و ...) . تجربه شخصي من نشان ميدهد عده ي زيادي از دانشجويان حتي به وجود اينكه از بار علمي خوبي برخوردارند ،به دليل ناتواني در برقراري ارتباط موثر به زبان انگليسي ، نتايج مورد انتظار را نمي گيرند . توصيه من اين است  كه حتي الامكان شش ماه قبل از آمدن مشغله هاي ديگر خود را كم كنيد و به تقويت زبان انگليسي بپردازيد.
آخرين نسخه از كتاب آموزشي IELTS همراه با آخرين تستها بهمراه پاسخ تستها اونها رو هم مي توانيد از اينجا دريافت كنيد . كتابي ديگر براي تقويت نگارش براي آمادگي آزمون تافل را هم مي توانيد از اينجا بگيريد. گوش كردن به راديو (VOA special) از اينجا هم براي تقويت مهارت شنيداري بسيار موثر است .

۷- نگاه واقع بينانه تر به هزينه هاي مالي
از آنجايي كه بسياري از كساني كه براي ادامه تحصيل به خارج از كشور (از جمله مالزي ) مي آيند متاهل بوده و حتي داراي فرزند هم هستند ، از داشتن پشتوانه مالي خوب ، مطمئن شويد . به دليل بحران اقتصادي كه گريبان كل كشورها را گرفته است، پرداخت كمك هزينه براي بسياري از دانشگاهها مخصوصاً براي دانشجوهاي خارجي ميسر نمي باشد . از طرفي در كشورهايي چون مالزي كار در حين تحصيل براي دانشجويان خارجي غير قانوني است و نمي توان بر روي كسب درآمد همزمان با تحصيل حساب باز كرد.

يك سري از سختي ها مثل دلتنگي دوري از خانواده ، تفاوت فرهنگي و...براي همه دانشجوهاي خارج از كشور يكسان است ولي خوشبختانه نگاه دوستانه مردم مالزي به خارجي ها باعث شده تحمل آنها براي دانشجويان جديد اسان تر شود.

باز تاكيد مي كنم كه اين مطالب صرفاً ديدگاههاي شخصي و بر اساس يافته هاي من است و ممكن است همگان با آن موافق نباشند .

در پايان توصيه مي كنم مراحل اخذ پذيرش را شخصاً دنبال كنيد . مطمئن باشيد با صرف كمي وقت بدون نياز به پرداخت هزينه به سايرين مي تونيد از عهده آن بر آييد . كما اينكه بسياري از اين موسسات با بزرگنمايي و يا اغراق در محاسن و عدم بيان واقعيت ها ، باعث بوجود اومدن مشكلات آتي براي دانشجو مي شوند.
از امروز قصد دارم به تدريج در خصوص ادامه تحصيل دانشجويان ايراني در خارج از كشور مطلب بنويسم .اغلب اين مطالب بر گرفته شده از ديدگاههاي شخصي و مشاهداتي است كه من طي حدود يك سال اقامت در مالزي به آنها دست پيدا كرده ام .هدف از تهيه اين بخش ، ارائه ديدگاهي واقع بينانه در خصوص ادامه تحصيل در خارج از كشور به ويژه مالزي براي داوطلبان است تا با بينش و آگاهي در اين خصوص تصميم گيري نمايند .